Sofrada kokusu yayılınca herkesi masaya toplayan, kahvaltıdan ana yemeğe kadar her öğüne yakışan pastırma o eşsiz lezzetiyle damakları şenlendirir. Yüzyıllardır Anadolu’nun mirası olan bu özel ürün, bugün hala doğallığıyla, aromasıyla ve ustalıkla hazırlanışıyla fark yaratmaya devam eder. Özellikle Kayseri pastırması, dünyaca bilinen kalitesiyle Türk kültürünün mutfaklardaki zirvesini temsil eder. Peki ama gerçekten pastırma nedir, kaç farklı türü vardır ve hangi çeşidi nerede kullanmak gerekir? Haydi, pastırma çeşitleri nelerdir sorusunun cevabını tüm detaylarıyla birlikte keşfedelim.
Pastırma Çeşitleri Pişirilir mi?
En yalın haliyle pastırma, özel olarak seçilen etlerin tuzlanıp kurutulması, ardından çemenle kaplanarak olgunlaştırılmasıyla elde edilen geleneksel şarküteri ürünüdür. En çok dana pastırma tercih edilir ve üretimde etin sinirden arındırılmış, lif yapısı düzgün bölümleri kullanılır. Gerçek doğal pastırma, katkı maddesi içermeden, zaman ve ustalıkla hazırlanır. Katkısız koruyucusuz pastırma, sadece et, tuz ve çemenle hayat bulur. Böylece lezzet ve sağlık açısından fark yaratır.
Söz konusu et ürünü olunca, pastırma çeşitleri pişirilir mi sorusunun yanıtı da merak edilir. Evet, pişirilir. Hatta doğru yöntemle pişirildiğinde pastırmanın aroması bambaşka seviyeye çıkar. Ancak burada önemli olan hangi çeşidin nasıl pişirildiğidir. Örneğin çemensiz pastırma, genellikle çiğ tüketimde daha fazla tercih edilir. Çemen olmadığından dolayı etin kendi lezzeti çok daha net hissedilir. Ancak tavada oldukça kısa sürede çevrildiğinde bile harika bir aroma verir. Uzun süre pişirmek pastırmalarda sertliğe yol açabilir.
Çemenli pastırma ise piştiğinde mutfağa yayılan o tanıdık koku ile adeta imza atar. Sahanda yumurtayla birlikte, menemenin içinde ya da sandviçlerde kullanıldığında gerçek karakteri ortaya çıkar. Çemen yanmasın diye kısık ateşte kısa sürede pişirilmesi en doğru yöntem olur. Antrikot pastırma, pişirme için en uygun pastırmalardan biridir. Yağ oranı dengeli olduğundan tavada kızardığında dışı çıtır, içi yumuşak kalır. Bu nedenle birçok kişi antrikot pastırma nedir diye sorduğunda, en yumuşak pişen pastırmalardan biri yanıtını alır.
Bonfile pastırma ise zaten son derece yumuşak olduğundan dolayı hem çiğ hem pişmiş olarak mükemmel sonuç verir. Özellikle saray usulü kahvaltılarda ya da gurme tabaklarda şık sunumların vazgeçilmezidir. Sırt pastırma, çok yönlü kullanımıyla öne çıkar. Kahvaltıdan fırın yemeklerine kadar her tarifte dengeli lezzet sunar. Tütünlük pastırma ise ince yapısı sayesinde genellikle çiğ tüketimde tercih edilir. Ancak sıcak ekmek arasında hafif ısıtıldığında da damakları şenlendirebilir.
Yemeklerde kullanılan özel tür ise yemeklik pastırma olarak bilinir. Yemeklik olan sınıflandırılan tür, genellikle kuru fasulye, nohut, börek, pide ya da makarnalarda kullanılır. Buradaki amaç pastırmanın direkt ana malzeme değil, yemeğe karakter katan aroma olmasıdır. Zaten birçok kişi yemeklik pastırma nedir sorusunun cevabını tam da bu noktada fark eder. Dolayısıyla doğrudan yemeklerde pişirmek için tercih edilen pastırmaların üzerinde yemelik ibaresini sıklıkla görebilirsin.
Seçme pastırma ise etin en yumuşak, kaliteli bölümlerinden üretildiğinden tavada oldukça kısa sürede pişer ve sertleşmeden yemeklere lezzet katar. Özellikle bonfile veya antrikot kökenli seçme pastırmalar, sahanda yumurta, sandviç, makarna ya da sıcak kahvaltı tabaklarında harika sonuç verir. Burada önemli olan pastırmayı uzun süre ateşte tutmamaktır. Ayrıca etin en kaliteli ve en iyi kurutulmuş bölümlerinden üretildiğinden dolayı çiğ tüketim için son derece uygundur.
Pastırma Çeşitlerinde Dikkat Edilmesi Gerekenler
Kaliteli bir pastırma tüketmek istiyorsan, seçerken bazı detaylara mutlaka dikkat etmen gerekir. Çünkü gerçek doğal pastırma, henüz ambalajı açıldığında dahi kendini belli eder. Öncelikle pastırmanın rengine bakarak başlamalısın. Fazlasıyla koyu ya da mat renk genellikle yanlış kurutmaya veya uzun süre beklemeye işaret eder. Canlı, doğal kırmızı ton ise tazeliğin göstergesidir. Ayrıca et yüzeyinde yapışkanlık olmamalıdır.
Koku ise en kritik detaylardan biridir. Keskin, rahatsız edici koku pastırmanın bayat olduğunu gösterebilir. Gerçek katkısız koruyucusuz pastırma, çemenin baharatlı ama temiz kokusunu verir. Yağ dağılımı da oldukça büyük önem taşır. Özellikle yağsız pastırma tercih ediyorsan bonfile ve belirli sırt bölgesi pastırmalarına yönelmelisin. Fazlasıyla yoğun lezzet arıyorsan antrikot gibi yağ dengesi yüksek türler senin için uygundur.
Etiket bilgileri de mutlaka incelenmelidir. Üzerinde açık şekilde içerik yazmalı, mümkünse koruyucusuz pastırma ile %100 dana eti ibaresi bulunmalıdır. Pastırmanın üretim tarihi, saklama koşulları ve menşei güvenilir üretimin temel göstergeleridir. Seçme pastırma olarak sunulan ürünler, etin en nitelikli bölümlerinden üretildiğinden dolayı fiyat olarak biraz daha yüksek olabilir. Ancak dokusu, lezzeti ve pişme kalitesiyle farkı fazlasıyla hissettirir.
Saklama koşulları da en az satın alma kadar önemlidir. Pastırma mutlaka buzdolabında, hava almayacak şekilde saklanmalıdır. Açıldıktan sonra mümkünse kısa sürede tüketilmelidir. Özellikle çemensiz pastırma, çemenli çeşitlere göre hassas yapıya sahiptir. Kaliteli bir dana pastırma, sadece şarküteri ürünü değildir. Aynı zamanda ustalığın, sabrın ve doğru üretimin en lezzetli sonuçlara dönüşmüş halidir.
Glütensiz Pastırmanın Diğer Pastırma Türlerinden Farkları Nelerdir?
Son yıllarda sağlıklı beslenmeye verilen önem arttığı için glütensiz pastırma da daha sık karşına çıkmaya başlamış olabilir. Özellikle çölyak hastaları veya glüten hassasiyeti olanlar açısından bu tür ürünler büyük kolaylık sağlar. Klasik pastırmada çemen karışımının içeriğinde zaman zaman glüten içeren bileşenler bazen bulunabilir. Glütensiz pastırma ise üretimin her aşamasında bu riski ortadan kaldırır. Kullanılan baharatlar, taşıyıcı maddeler ya da uygulanan tüm işlemler glüten içermeyecek şekilde kontrol edilir ve ürünler buna göre hazırlanır.
Lezzet farkına gelince, doğru üretildiğinde glütensiz pastırma ile geleneksel pastırma arasında ciddi bir tat farkı oluşmaz. Sadece çemen aroması geleneksele oranla nispeten sade olabilir. Ancak bu, etin doğal lezzetini çok daha net hissetmeni sağlar. Ayrıca doğal pastırma anlayışıyla üretilen glütensiz ürünler, sindirim açısından da oldukça rahat olur. Şişkinlik yapmaz, mideyi yormaz. Bu nedenle sadece hassasiyeti olanlar değil, temiz içerik arayanlar da glütensiz seçeneklere yönelir.
Başyazıcı ürün gamındaki birçok çeşit, içerik bakımından zaten katkısız koruyucusuz pastırma prensibine uygun üretildiği için glütensiz beslenmeye de son derece yakındır. Böylece hem geleneksel lezzetten vazgeçmezsin hem de güvenle tüketebilirsin. Glütensiz pastırma aynı zamanda etiketi okuma alışkanlığı olan bilinçli tüketiciler açısından da önemli tercih sebebidir. İçeriğinde gizli katkı maddeleri, un türevleri veya bağlayıcılar bulunmadığı için ne yediğini bilerek tüketmenin verdiği güveni sağlar.
Özellikle spor yapanlar, dengeli beslenmeye özen gösterenler ve çocukları için daha temiz içerik arayan aileler, glütensiz ürünleri gönül rahatlığıyla tüketebilirler. Çünkü bu tür pastırmalar yalnızca glüten içermemekle kalmayıp çoğu zaman daha sade, doğal ve aynı zamanda katkıdan uzak üretim anlayışıyla hazırlanır. Bu da hem lezzet hem sindirim açısından pastırmayı çok daha konforlu besin haline getirir.
Başyazıcı, geleneksel Kayseri pastırması lezzetini modern beslenme ihtiyaçlarıyla bir araya getirerek glütensiz, doğal ve katkısız koruyucusuz pastırma anlayışını güvenle sofralara taşır. Eğer sen de hem sağlıklı hem de gerçek, doğal ve en iyi Kayseri pastırması lezzetinden vazgeçmek istemiyorsan, Başyazıcı ürünlerini mutlaka keşfet!
